فلـــــورد

ویلا فلورد | میان خلوت و جمع

 

چگونه می‌توان در یک بستر طبیعی شیب‌دار، معماری‌ای خلق کرد که هم‌زمان پاسخ‌گوی استقلال دو نسل، آیین‌های جمعی و ارتباط با طبیعت باشد؟

ویلا فلورد در زمینی به مساحت ۷۸۰ مترمربع، در ارتفاعات فلورد و در مجاورت پهنه‌ای جنگلی شکل گرفت.بستری با شیب قابل‌توجه از سمت جنگل به سوی خیابان،که در کنار چشم‌اندازهای گسترده،چالش‌هایی در نحوه استقرار ساختمان،سازمان‌دهی عملکردها و تعریف دسترسی‌ها ایجاد می‌کرد.

خواسته کارفرما،طراحی ویلایی برای دو نسل از یک خانواده بود؛دو واحد مسکونی مستقل، هرکدام با سه اتاق‌خواب،که یکی برای والدین و دیگری برای پسر و همسرش در نظر گرفته شده بود.

بااینحال،استقلال سکونت تنها بخشی از مسئله پروژه بود.سبک زندگی و اهمیت آیین‌های مذهبی برای کارفرما،ضرورت پیش‌بینی فضاهایی برای گردهمایی و برگزاری مراسم را نیز به برنامه معماری اضافه می‌کرد؛فضاهایی که می‌بایست در کنار عملکردهای روزمره ساختمان،امکان پذیرایی از جمعی فراتر از ساکنان ویلا را فراهم کنند.

از این رو،مسئله اصلی طراحی در ایجاد تعادل میان سه کیفیت شکل گرفت:استقلال زندگی خصوصی،پیوندهای خانوادگی و ظرفیت حضور جمعی.

پاسخ معماری،بر مبنای تفکیک عملکردها در ترازهای مختلف و تعریف سلسله‌مراتبی از فضاهای خصوصی،مشترک و جمعی شکل گرفت.

دو واحد مسکونی در طبقات مستقل و بر فراز پیلوت سازمان‌دهی شدند؛به‌گونه‌ای که هر خانواده از فضای سکونت و ورودی واحد خود برخوردار باشد،درحالی‌که راه‌پله مشترک،ارتباط عمودی میان طبقات را برقرار می‌کند.این ساختار،امکان نزدیکی دو نسل را بدون ادغام کامل قلمرو زندگی آن‌ها فراهم می‌سازد.

در تراز پایین‌تر،پیلوت با عملکردی دوگانه تعریف شد؛فضایی که در شرایط عادی بخشی از نیاز پارکینگ را پاسخ می‌دهد و در زمان برگزاری مراسم،در کنار حیاط و فضاهای داخلی، ظرفیت میزبانی از گردهمایی‌های مذهبی را فراهم می‌کند.

در این میان،شیب قابل‌توجه زمین از سمت جنگل به خیابان،به یکی از عوامل مؤثر در شکل‌گیری سازمان عمودی ساختمان تبدیل شد.استقرار فضاهای سکونتی در ترازهای بالاتر،امکان بهره‌گیری از چشم‌انداز طبیعی را فراهم کرد و ارتباط ساختمان با بستر شیب‌دار را به بخشی از منطق طراحی بدل ساخت.

تراس‌های نیمه‌پیرامونی،با بازخوانی مفهوم غلام‌گرد در معماری ایرانی،به‌عنوان فضاهایی واسط میان درون و بیرون شکل گرفتند.این تراس‌ها فراتر از یک فضای باز صرف، امکان حرکت در امتداد ساختمان،مکث،نشستن و تماشای چشم‌انداز را فراهم می‌کنند؛فضایی میان سکونت خصوصی و طبیعت پیرامون.

در بیان حجمی پروژه،ترکیب سطوح افقی پیش‌آمده با قاب‌های عمودی و فرورفتگی‌های عمیق،به شکل‌گیری ساختاری معاصر انجامید که در آن فضاهای باز و بسته،در ارتباطی پیوسته با یکدیگر قرار می‌گیرند.

در ویلا فلورد،معماری تلاشی است برای ایجاد تعادل میان فاصله و نزدیکی؛ فاصله‌ای برای حفظ استقلال و حریم خصوصی دو نسل، و نزدیکی‌ای برای تداوم روابط خانوادگی، آیین‌های جمعی و تجربه مشترک طبیعت.

حاصل این رویکرد،خانه‌ای است که در آن سکونت،گردهمایی و ارتباط با محیط،نه به‌عنوان عملکردهایی جداگانه،بلکه به‌عنوان لایه‌های مکمل یک شیوه زندگی در کنار یکدیگر تعریف می‌شوند.