مطالعه موردی حوض و آبنما: خانه بروجردی‌ها در کاشان و خانه لاری‌ها در یزد
نویسندگان: معین توسلی، پریا ویولت شکیبا
محل ارائه: بیست و هشتمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی (۱۴۰۴/۰۹/۲۵)؛ ارائه و چاپ در مجموعه مقالات همایش، نمایه‌شده در سیویلیکا
چکیده؛ حوض و آبنما در خانه‌های قاجار
معماری مسکونی ایرانی در دوره قاجار با تلفیقی از کارکردهای عملیاتی، سازگاری اقلیمی و زیبایی‌شناسی شناخته می‌شود. حیاط مرکزی و حوض یا آبنماهای آن، علاوه بر نقش در تأمین آب و کنترل محیطی، تجربه بصری و منظر فضایی خانه را شکل می‌دهند.
این پژوهش با رویکرد تطبیقی، دو نمونه تاریخی برجسته را بررسی کرده است: خانه بروجردی‌ها در کاشان و خانه لاری‌ها در یزد. هدف، تحلیل عملکرد اقلیمی، جایگاه فضایی و ارزش زیبایی‌شناختی حوض‌ها و آبنماهاست.
یافته‌ها
یافته‌ها نشان می‌دهند که حوض‌ها عناصری چندبعدی‌اند. آن‌ها تقارن و محوریت فضایی ایجاد می‌کنند، جریان هوا و آسایش حرارتی را بهبود می‌بخشند و تجربه روان‌شناختی کاربران را تقویت می‌کنند. طراحی هوشمندانه حوض‌ها در خانه لاری‌ها نشان می‌دهد که حتی در فضاهای محدود، می‌توان هماهنگی بین عملکرد و زیبایی را حفظ کرد. همچنین این مطالعه با تحلیل تطبیقی، اصول پنج‌گانه معماری سنتی و تعامل میان حوض‌ها با عناصر تزئینی و فضایی را بررسی کرده است. در پایان، پیشنهادهایی برای الهام‌گیری در طراحی‌های معاصر ارائه می‌دهد.
کلمات کلیدی: حیاط مرکزی، حوض و آبنما، آسایش حرارتی، زیبایی‌شناسی، خانه بروجردی‌ها، خانه لاری‌ها
مقاله‌های دیگر استودیو را در بخش مقالات ببینید.