آپادانــــــا

آپادانا | مقیاس شهری،بافت آشنا

در طراحی آپادانا، ابعاد بزرگ ساختمان نقطهٔ آغاز تصمیم‌گیری بود. مسئله، سامان‌دادن به حجمی گسترده در بافت شهری بود،به‌گونه‌ای که کلیت بنا خوانا بماند و در مواجههٔ نزدیک، کیفیتی متناسب با زندگی روزمره پیدا کند. پاسخ طراحی در دو مقیاس شکل گرفت: قاب‌بندی‌های بزرگ برای نظم‌دادن به حجم و بافت آجری برای ایجاد جزئیات، گرما و پیوند با حافظهٔ معماری ایران.

آپادانا، پروژه‌ای به مساحت ۱۱٬۸۱۲ مترمربع در خیابان حجازی،منطقه ۵ تهران است که در سال ۱۴۰۴ طراحی شد و هنوز وارد مرحله اجرا نشده است. دامنهٔ مسئولیت تیم ما، طراحی معماری، سازمان‌دهی پلان‌ها، طراحی نما و پیگیری فرایند اخذ جواز و پروانه ساختمان را دربر می‌گیرد.

با توجه به مقیاس پروژه، تقسیم‌بندی نما بر پایهٔ قاب‌هایی شکل گرفت که چند طبقه را در یک ترکیب واحد گرد هم می‌آورند. این قاب‌ها، تکرار بازشوها و بالکن‌ها را در نظمی بزرگ‌تر سامان می‌دهند و از خردشدن نمای وسیع به اجزای پراکنده جلوگیری می‌کنند. امتداد عمودی آن‌ها در کنار خطوط افقیِ جداکننده، حجم را به بخش‌هایی قابل‌تشخیص تقسیم می‌کند؛ بخش‌هایی که ضمن داشتن تناسبات مستقل، در کلیت ساختمان به یکدیگر پیوسته‌اند.

آجر، عنصر اصلی هویت‌بخش نماست. انتخاب آن با هدف ایجاد حسی آشنا و ایرانی انجام شد؛ پیوندی که از جنس مصالح، بافت و شیوهٔ شکل‌گیری سایه‌ها به دست می‌آید. قطعات کوچک آجر در کنار قاب‌های بزرگ، دو مقیاس متفاوت را به هم مرتبط می‌کنند: ساختمان از فاصله با نظم حجمی خود دیده می‌شود و از نزدیک،با بندها،بافت و ظرافت سطوحش تجربه می‌شود.

سرامیک،شیشه و فلز،ترکیب مصالح پروژه را کامل می‌کنند.سطوح روشن آجری در کنار عناصر تیرهٔ فلزی و پهنه‌های شیشه‌ای، تعادلی میان بخش‌های بسته و گشوده برقرار می‌سازند. عقب‌نشستگی بازشوها و بالکن‌ها نیز به نما عمق می‌بخشد و باعث می‌شود تغییر نور در طول روز، در خوانش حجم نقش داشته باشد.

بالکن‌ها در امتداد شکاف‌های عمودی میان قاب‌ها قرار گرفته‌اند و حضور زندگی را در نمای بزرگ ساختمان نمایان می‌کنند. فضای نشستن، نرده‌های ساده و محل‌های پیش‌بینی‌شده برای کاشت گیاه، به این بخش‌ها مقیاسی نزدیک‌تر به ساکنان می‌دهند. تکرار سبزینگی در ارتفاع، در کنار بافت آجر، از خشکی ترکیب می‌کاهد و میان نظم معماری و استفادهٔ روزمره ارتباط برقرار می‌کند.

در تراز خیابان، پایهٔ تیره‌تر و یکپارچه‌تر بنا، محل تماس ساختمان با شهر را مشخص می‌کند. ورودی‌ها، بازشوهای همکف و فضای کاشت در این بخش سازمان می‌یابند تا مواجههٔ عابر با ساختمان، جزئیات و تناسبات متناسب با دید نزدیک داشته باشد. نورپردازی پیشنهادی شب نیز بر عمق قاب‌ها و ریتم بالکن‌ها تأکید دارد تا نظم اصلی طرح پس از تاریکی حفظ شود.

آپادانا تلاشی است برای ایجاد تعادل میان بزرگی ساختمان و مقیاس تجربهٔ انسانی؛ بنایی که انسجام خود را از تقسیم‌بندی‌های درشت می‌گیرد و حس آشنایی‌اش را از آجر، سایه و حضور زندگی در لایه‌های نما.